Dit artikel beschrijft een aantal technische mogelijkheden om een computer via het internet van een afstand in de gaten te houden en eventueel het beheer van de computer over te nemen.


Om gelijk met de deur in huis te vallen: ja, het is mogelijk om het surfgedrag van een andere computer in de gaten te houden. Sterker nog: het is mogelijk om nagenoeg alle handelingen die plaatsvinden op een computer van een afstand te monitoren.

Driedeling in soorten software

Globaal gezien zijn er drie categorieën software die gemaakt zijn om een computer van een afstand te kunnen monitoren.

• De eerste categorie vormt de software die speciaal is ontwikkeld om legaal meerdere computers in een netwerk te kunnen beheren of voor het uitvoeren van hulp op afstand. Hiervoor geldt natuurlijk dat deze software ook kan worden gebruikt voor het illegaal monitoren.
• De tweede categorie wordt gevormd door software die wordt verspreid en ontwikkeld door criminelen. Deze software is niet als zodanig te herkennen. Vaak is deze software vermomd als een screensaver, een grappig filmpje, een plaatje, etc.
• De derde categorie software valt in een schimmig gebied tussen legaal en illegaal. Het doel van deze software is niet zozeer gericht op het verkrijgen van informatie om illegale activiteiten mee uit te voeren, maar wel op meer inzicht te krijgen in het surfgedrag van consumenten. Vaak wordt deze software door gebruikers zelf geïnstalleerd als onderdeel van een softwarebundel waarin in de kleine lettertjes van de licentieovereenkomst de verborgen functies van deze software is vermeld. Het gaat er om dat de gebruiker in de eerste instantie niet door heeft dat er software door hem of haar wordt geïnstalleerd die ongemerkt informatie verstuurd naar een derde bedrijf of instantie via het internet.

Hieronder gaan wij dieper in op deze drie categorieën.

Monitorsoftware voor legaal gebruik

Voorbeelden van software die speciaal zijn ontwikkeld voor het beheren van meerdere computers in een netwerk of voor het uitvoeren van helpdesk diensten zijn o.a. RealVNC, PCAnywhere , Openvnc Pro en TightVNC.


Virtual Network Computing (VNC) is een manier om het bureaublad van een computer te delen. Met VNC kan een andere computer op afstand worden beheerd. Het verstuurt de toetsaanslagen en muisbewegingen van een computer naar een andere machine. Het beeld wordt via het netwerk de andere richting opgestuurd. VNC is platform onafhankelijk: een VNC Viewer op een willekeurig besturingssysteem kan een VNC server op een ander besturingssysteem benaderen. VNC is erg populair om vanaf afstand technische ondersteuning te bieden, en om vanaf een willekeurige plek gebruik te maken van de documenten op de computer thuis.


De VNC software kan door kwaadwillenden worden gebruikt om illegaal een computer over te nemen. De VNC software wordt dan door middel van een virus of worm programma op de computer geïnstalleerd.

Monitorsoftware voor illegaal gebruik

Er bestaan zoveel varianten van software bestemd voor illegaal monitoren van computergebruik op afstand. Enkele voorbeelden hiervan zijn voor het o.a. keyloggers en 'Trojaans paard'-software.

• Een trojaans paard is een softwareprogramma dat vaak vermomd als een nuttig programma zichzelf op computer installeert. Een cracker kan zich via een client-console toegang verschaffen tot een pc. Hij is in zo'n geval in staat om alle randapparatuur te besturen en om de gegevens op de harde schijf te bewerken, kopiëren of zelfs verwijderen.
• Een keylogger is een stuk software dat bijhoudt welke toetsen de gebruiker van de computer waarop het is geïnstalleerd indrukt. Deze data kan verstuurd worden naar een centrale computer, waardoor wachtwoorden te achterhalen zijn, maar er zijn ook legitieme toepassingen: wanneer een keylogger elke toets die ingedrukt wordt naar de harde schijf wegschrijft kan werk dat door een computercrash verloren gaat teruggehaald worden. Een keylogger kan ook als hardware zijn ontworpen. De verschijningsvorm is dan een apparaatje waarin de toetsenbordkabel gaat, en daarna het apparaatje in de computer te steken, vervolgens onthoudt het apparaatje in zijn flashgeheugen welke toetsen zijn ingedrukt.

Overige monitorsoftware

De laatste categorie van monitorsoftware die wij hier bespreken kunnen wij samenvatten onder de noemer 'spyware' of 'malware'. Deze software wordt vaak onder een valse vlag met andere software mee geïnstalleerd door de gebruiker. Soms wordt het bestaan van de extra spyware programma's bekend gemaakt in de licentie van de software. Maar vaak ook niet.

Bedrijven bundelen die programma's met het hoofdprogramma om er financieel beter van te worden. De niet-zichtbare software verzamelt gegevens over het computergedrag van de gebruiker en zendt dit via internet door aan het bedrijf. Eén van de bekendste voorbeelden van dit soort programmatuur is Kazaa.


Een ander voorbeeld van spywaresoftware dat zonder medeweten van de computergebruiker werd geïnstalleerd kwam van Sony. Deze 'rootkit'-software was aanwezig op een selectie van Sony muziek cd's die automatisch spyware installeerden op de pc waarop deze cd werden afgespeeld. Eerst ontkende Sony nog, maar daarna moest zij zich verontschuldigen en de cd's uit de markt halen.